Baggio trải lòng về cú sút định mệnh và hành trình tìm đến Phật giáo

Trong cuốn tự truyện “Ánh sáng trong bóng tối” vừa ra mắt ngày 12/5, viết cùng con gái Valentina và nhà báo Matteo Marani, huyền thoại Roberto Baggio lần đầu tiên mở lòng trọn vẹn trên báo Corriere della Sera về cú sút luân lưu ám ảnh cả đời ông, những chấn thương tàn khốc và con đường đưa ông đến với Phật giáo. Cuộc phỏng vấn diễn ra trong bối cảnh tuyển Italy đã vắng mặt ba kỳ World Cup liên tiếp, khiến những ký ức về thế hệ vàng của Baggio càng thêm day dứt.

Vết thương không bao giờ khép lại

Ngày 17/7/1994, tại sân Rose Bowl ở Pasadena, California, Baggio đá vọt xà quả luân lưu quyết định, khiến Italy thua Brazil 2-3 trong loạt đá phạt đền sau khi hai đội hòa 0-0 qua 120 phút thi đấu. Hơn 30 năm đã trôi qua, nhưng chủ nhân Quả bóng vàng 1993 thừa nhận ông vẫn chưa thể tha thứ cho chính mình. “Hình ảnh tôi cúi đầu đã trở thành biểu tượng mà nhiều người dùng để nhớ về trận chung kết năm ấy. Nhưng với tôi, đó không phải diễn kịch, mà đơn giản là cảm xúc thật — một cách im lặng gửi lời xin lỗi đến cả nước Italy”, Baggio chia sẻ.

Điều ít người biết là Baggio bước vào trận chung kết với một cơ thể gần như tan nát. Ở trận bán kết với Bulgaria, ông bị thúc cùi chỏ gãy nửa chiếc răng và phải chơi cả hiệp hai với một miếng kẹo cao su trám vào chỗ răng vỡ. Trước giờ bóng lăn ở trận chung kết, ban huấn luyện còn bắt ông sút thử ngay trong phòng tiệc cưới của khách sạn để kiểm tra thể trạng. Baggio khi ấy đã kiệt quệ cả thể xác lẫn tinh thần, nhưng chính ông là người ghi 5 trong 6 bàn thắng của Italy ở ba trận đấu loại trực tiếp, một mình kéo cả đội tuyển vào đến trận cuối cùng.

Nghịch lý lớn nhất nằm ở mối quan hệ giữa Baggio và huấn luyện viên Arrigo Sacchi. Chỉ một ngày trước khi bị thay ra trong trận gặp Na Uy vì thủ môn Gianluca Pagliuca nhận thẻ đỏ, Sacchi còn gọi Baggio vào phòng khách sạn và nói: “Cậu đối với chúng tôi cũng giống như Maradona đối với Argentina vậy”. Baggio đáp trả trước ống kính truyền hình toàn thế giới bằng câu nói nổi tiếng: “Ông ta điên rồi!”. Thậm chí trước thềm chung kết, Baggio còn cảm nhận rằng ban huấn luyện không thực sự muốn ông ra sân. “Có lẽ người ta nghĩ rằng một chiến thắng mà không có tôi sẽ càng tôn vinh sức mạnh tập thể hơn. Và nếu thất bại, sự vắng mặt của tôi có thể trở thành cái cớ hoàn hảo”, ông hồi tưởng.

Nỗi đau thể xác và nhân phẩm của người lao động

Sự nghiệp lẫy lừng của Baggio được xây dựng trên một cơ thể chằng chịt vết sẹo. Lần đứt dây chằng đầu tiên xảy ra khi ông còn rất trẻ, buộc gia đình phải lái chiếc Ford cũ kỹ suốt 12 tiếng trong im lặng để đến Saint-Etienne, Pháp, gặp bác sĩ Bousquet — người đầu tiên ở châu Âu phẫu thuật bằng vật liệu hữu cơ. Khi tỉnh dậy sau ca mổ mà không thể dùng thuốc giảm đau vì dị ứng, Baggio đã gào lên với mẹ: “Nếu mẹ thương con, hãy giết con đi!”.

Suốt nhiều tháng hồi phục tại Fiorentina, ông từ chối nhận lương vì cảm thấy xấu hổ khi không thể cống hiến. Những tờ ngân phiếu được cất vào ngăn kéo. Baggio nhớ lời cha mình, ông Florindo, một thợ tiện cần cù có xưởng ngay dưới cửa sổ phòng con trai: “Đồng tiền không do công sức làm ra sẽ mang lại vận xui”. Lớn lên trong gia đình 10 người, nơi một miếng bít tết phải chia cho cả nhà, Baggio mang theo triết lý lao động ấy suốt cuộc đời.

Đến World Cup 2002, nỗi đau lại đến từ một cú điện thoại. Huấn luyện viên Giovanni Trapattoni gọi cho Baggio khi ông đang ở Caldogno cùng con gái Valentina: “Tôi không đủ can đảm để đưa cậu đi, tôi sợ cậu lại chấn thương”. Baggio đã tập luyện như điên, từng nói với vợ Andreina rằng “hãy cứ coi như em không có chồng đi”, nhưng cuối cùng vẫn bị bỏ lại. Trận đấu thứ 56 và cuối cùng trong màu áo Azzurri của ông là trận giao hữu với Tây Ban Nha vào tháng 4/2004.

Phật giáo và hành trình gột rửa nghiệp

Baggio tìm đến Phật giáo vào cuối những năm 1980 nhờ một người bạn tên Maurizio Boldrini, chủ cửa hàng băng đĩa nơi ông thường ghé sau mỗi buổi tập. Sinh ra trong một gia đình Công giáo tại vùng Veneto, nơi mà thời đó “tất cả mọi người đều theo Công giáo”, Baggio ban đầu rất sợ phải thú nhận với cha mẹ. Nhưng kể từ đó, ông chưa bao giờ bỏ lỡ một ngày cầu nguyện nào — mỗi sáng và mỗi tối.

“Sâu thẳm bên trong, tôi luôn cảm thấy có lẽ ở một kiếp trước, mình đã sống không đủ tốt”, Baggio nói. “Trong kiếp sống này, tôi đã phải đối mặt với rất nhiều sự thù địch, nhiều nỗi đau thể xác và vô vàn khó khăn. Đôi khi tôi có cảm giác mình đến đây với một bản nghiệp nặng nề, một thứ gì đó cần được chuyển hóa thông qua nỗ lực và khổ đau”. Ông không tin vào một đấng Thượng đế bên ngoài quyết định thay cho con người, mà tin vào sức mạnh nội tại — khả năng tự chuyển hóa mà mỗi người đều mang trong mình.

Với Baggio, tình yêu mà người hâm mộ dành cho ông suốt hơn 40 năm qua không xóa nhòa nỗi đau, nhưng soi sáng nó. “Mỗi cử chỉ, mỗi hành động đều để lại dấu vết”, ông nói, đúc kết triết lý nghiệp mà Phật giáo đã dạy ông.

Tình yêu từ kiếp trước và ký ức giản dị

Baggio và vợ Andreina Fabbi quen nhau từ thời cấp hai, nhà chỉ cách nhau vài trăm mét. Một đêm tháng 7, trước đợt tập trung đầu tiên với đội Vicenza, chàng trai trẻ mượn cô bạn một chiếc nhẫn nhỏ làm vật tin và hứa sẽ trả khi trở về. Hơn 40 năm sau, họ chưa rời xa nhau một ngày nào. Ba người con lần lượt chào đời: Valentina, Mattia — đặt theo tên nhân vật trong phim hoạt hình tuổi thơ, và Leonardo — đặt theo tên Leonardo da Vinci. “Tôi tin chúng tôi đã gắn kết với nhau từ kiếp trước”, Baggio nói.

Ký ức đầu tiên của ông là quả bóng — ông ngủ cùng nó, luôn giữ nó bên mình. Baggio nhớ những ngày ngồi trên gióng xe đạp của cha đến sân vận động xem đội Vicenza của Pablito Rossi thi đấu. Nếu không trở thành cầu thủ, ông tin mình sẽ là một thợ tiện giống cha. Và ngay cả bây giờ, ông vẫn thích xây sửa, hàn xì, làm vườn và đặc biệt là lái máy xúc.

Về người bạn Ferruccio Polo ở Grado, người mà Baggio gọi là cầu thủ giỏi nhất ông từng chơi cùng dù không có sự nghiệp lẫy lừng, ông kể lại với nụ cười: “Cậu ấy từng chuyển từ đội Gradese sang Fossalon chỉ để đổi lấy một xe chở ngô và hai con gà mái đẻ”.

Cú sút vẫn lơ lửng ở đâu đó

Khi được hỏi có còn mơ về quả phạt đền ở Pasadena không, Baggio thừa nhận điều đó xảy ra thường xuyên. “Đôi khi tôi còn nghĩ về nó cả khi đang thức, lúc nằm trên giường mà không ngủ được. Tôi tưởng tượng mình sút vào… Và rồi tôi chìm vào giấc ngủ”. Quả bóng ấy, theo cách nói của ông, “vẫn đang lơ lửng ở một nơi nào đó mà ngôn từ thật khó lòng chạm tới”.

Cuộc phỏng vấn được thực hiện nhân dịp ra mắt cuốn sách trong bối cảnh bóng đá Italy đang đếm ngược đến World Cup 2026 với nỗi lo lắng thường trực — đội tuyển từng thống trị bóng đá thế giới thập niên 1990 giờ đã vắng mặt ba kỳ World Cup liên tiếp. Baggio, cầu thủ Italy duy nhất ghi bàn trong ba kỳ World Cup, từng soạn hồ sơ dài 900 trang về cải tổ bóng đá nước nhà nhưng thừa nhận “không phải lúc nào mọi chuyện cũng diễn ra như kỳ vọng”. Câu chuyện của ông, từ cú sút hỏng định mệnh đến hành trình tâm linh kéo dài gần bốn thập kỷ, là lời nhắc nhở rằng bóng đá không chỉ là trò chơi trên sân cỏ mà còn là cuộc đấu tranh bên trong mỗi con người.

FAQ